Als er iets is waar ik geen fan van ben, dan zijn het wel insecten. Vliegen, muggen, spinnen… Brrrr, de gedachte alleen al. Maar ondanks mijn walging voor dit deel van het dierenrijk, hebben ze hun belang. Als je je in de natuur verdiept, merk je al snel: elke soort op deze planeet heeft een eigen functie om het geheel draaiende te houden.

Een gekende soort zijn de bijen en hommels. Het zijn harde werkers die er voor zorgen dat de bloemen van onze bomen en gewassen bevrucht worden zodat wij lekkere groenten en fruit kunnen smikkelen. Maar zoals we tot verveling toe horen: de bijen staan onder druk. Door sproei- en gifstoffen krijgen ze het steeds moeilijker om te overleven. Maar ook gecultiveerde bloemen vormen een probleem als de nectar niet voor hen bereikbaar is maar ze blijven proberen tot ze neervallen. Nu kan ik voor bijtjes en hommels nog sympathie opbrengen. Deze diertjes vallen je niet vaak lastig en vliegen gewoon weg, zolang je rustig blijft. (Ik greep vorig jaar tijdens het tuinieren per ongeluk een hommel waarvan ik gehoord had dat die niet konden steken. Ik garandeer je: dat kunnen ze wél! Drie dagen lang was mijn hand gezwollen. Maar bon, ik was het beestje aan het pletten dus vind ik het niet geheel onterecht dat hij mij daar op wees.)

Maar verder dan bijtjes, hommels, lieveheersbeestjes en libellen reikte mijn sympathie voor insecten niet. Tot mijn ogen werden geopend dankzij het boek Bodemvoedselweb. Straffe kost, maar dit boek biedt een goed inzicht in wat er allemaal in en op de bodem leeft. Je staat versteld hoe alles aan elkaar gelinkt is. Van klein tot groot: elk wezentje staat in voor iets. Of het nu is om de grond rijker te maken, grond los te maken, voedingstoffen om te zetten of om te sterven als voeder voor een ander organisme, elk hebben ze hun bestaansreden en niche waar een andere levensvorm op inpikt. Het geheel is een indrukwekkend web van quasi onzichtbare organismen, die zorgen voor… tja, ALLES. Zij zorgen voor een gezonde bodem, waarin sterke planten kunnen groeien, die op hun beurt dankzij fotosynthese zonlicht en water omzetten in glucose en zuurstof. Deze twee laatste zijn levensnoodzakelijk voor grotere wezens zoals wij. Als je het grotere geheel bekijkt, zorgen die creepy crawlies er dus voor dat wij hier rondlopen. Wauw.

Nu hoorde ik steeds vaker dat de insectenwereld in zijn geheel onder druk stond, niet enkel de bijtjes. Maar dat bleef nogal abstract, tot ik met eigen ogen kon zien dat de insecten stilaan verdwijnen. Toen ik jong was (lees: twintig jaar geleden), verhuisden wij van Antwerpen naar West-Vlaanderen. Uiteraard bleef er familie achter die we vaak gingen bezoeken. We reden dan anderhalf uur op en anderhalf uur af. Na afloop van zo’n rit vond ik de voorkant van de auto erg vies: een kerkhof van bloedvlekken en dode vliegjes, walgelijk. Nu daag ik u uit om tegenwoordig drie uur met de auto te rijden en te zien hoeveel insecten er aan de bumper kleven. Spoiler alert: het zijn er niet veel meer. En hiermee drong de ernst van de zaak écht tot mij door. Gedurende mijn kort leventje (ik vind graag van mezelf dat ik nog jong ben) is het insectenaantal drastisch achteruit gegaan. Shock.

Uiteraard zijn de vliegjes aan de bumper niet dezelfde insecten als die in de grond, maar zoals ik al zei: het is een geheel, een web. En als je daar één schakel uithaalt, dan ontrafelt langzaam maar zeker gans het web. Hoewel ik absoluut geen voorstander ben van creepy crawlies, moeten ze er nu eenmaal zijn. We hebben ze nodig: jij, ik, iedereen leeft mede dankzij hen. Als we hen niet gauw soigneren en terug een plekje geven, zal het web onherstelbaar ontrafelen. En ik vind dat een erg griezelige gedachte. Griezeliger zelfs dan het achtpotig vriendje die ik -ondanks mijn gegil- weiger te doden.

Meer weten? Kort artikel. Boek: Bodemvoedselweb. Gratis cursus: Humisme van Marc Siepman. Filmpje: samenvatting in 30 minuten.

(fotoik heb voor een schattig lid van de insectenwereld gekozen, kwestie van niemand af te schrikken van deze uiterst belangrijke materie…)

Advertenties