Wat is natuur? Dit was het begin van een les filosofie in de herboristenopleiding. Het is een interessante vraag waar iedereen anders op antwoordt. Mijn definitie was: “Alles wat niet door de mens beïnvloed is.” Een vrij eenduidig antwoord dacht ik: échte, ongerepte natuur. Dit wil zeggen dat landbouwgrond geen natuur is, maar cultuur. Ze noemen het niet voor niets cultuurgewassen. Maar ook een tuin is dan geen natuur. Zelfs wanneer je in je tuin omstandigheden creëert zodat wilde planten zich er kunnen vestigen, is dat cultuur volgens bovenstaande definitie. Want jij als mens hebt die omstandigheden gecreëerd. En een bos dan, is dat natuur? De meeste bossen in Vlaanderen zijn voorzien van paden, bewegwijzering en er wordt aan bosbeheer gedaan. Opnieuw geen natuur volgens mijn definitie. Hmmm, het wordt ingewikkeld.

Gekweekte dieren zouden dus ook geen natuur zijn. Denk maar aan Belgisch witblauw dat zou uitsterven mocht de mens dat ras niet kunstmatig in stand houden. De arme dieren kunnen niet op natuurlijke wijze kalveren doordat wij ze jarenlang selecteerden op basis van hun economische kwaliteiten. Maar dat wil ook zeggen dat ons lief poezelbeest geen natuur is, want ze is een raskat. Het liefste poezerke ooit, maar met haar platte neus, beperkte geurzin, gesnotter en traanvocht zou ze het niet bepaald denderend doen in de vrije natuur. Een echte cultuurkat.

En als we het nu eens anders bekijken? Wij zijn zoogdieren; wij ademen, eten, leven en sterven op deze aarde. Wij zijn deel van een ecosysteem en deel van de natuur. Wil dat niet zeggen dat elke handeling die wij uitvoeren ook natuur is? Om de vergelijking te maken: als een konijn een hol graaft is dat natuurlijk. Is het dan niet natuurlijk dat wij bouwwerken oprichten om ons te beschermen tegen de elementen? Als we een stap verder gaan, kunnen we dus stellen dat alles wat wij maken natuur is. Want we toveren niets uit de lucht: alles wordt in den beginne ooit gemaakt uit een natuurlijke grondstof. Hout wordt een handvat, steen wordt een vijzel en olie wordt plastic. Zijn handvaten, vijzels en plastic dan ook natuur?

Als we de definitie veranderen naar “Alles wat uit zichzelf afgebroken wordt, is natuurlijk”, blijft het moeilijk. Want plastic breekt ook af, al kan dit honderden jaren duren. Diamant doet er trouwens ook zo lang over om af te breken en ik denk niet dat iemand gaat betwisten dat diamant een natuurlijke grondstof is?

Antwoorden hebben we niet gekregen in de les, maar ik vond het boeiend om hierover na te denken. Mijn definitie is intussen aangepast naar: “Natuur is alles wat zichzelf in stand kan houden zonder tussenkomst van de mens.” Die definitie omvat nog niet alles wat ik als natuur beschouw (denk aan onkruid dat graag tussen stoeptegels groeit), maar toch het meeste. Ik ben benieuwd: wat is jouw definitie?

(foto)

Advertenties